Małgorzata Puc

Otrzymano/Received: 15.09.2014. Zaakceptowano/Accepted: 17.09.2014.

Dlaczego ziarna pyłku tak długo utrzymują się w powietrzu?

Why does the plant pollen hover in the air so long? Alergoprofil 2014; 3(10): 12-15. DOI:
STRESZCZENIE

Przenoszenie pyłku roślin w naszej strefie klimatycznej (klimat umiarkowany) jest uzależnione w dużej mierze od wiatru. W Polsce aż 22% roślin kwiatowych to gatunki wiatropylne. Przy silnych wiatrach i braku owadów na danym terenie wzrasta liczba roślin zapylanych przez wiatr. Zjawisko takie obserwowano m.in. na wyspach Halligen na Morzu Północnym, gdzie udział roślin wiatropylnych w miejscowej florze wynosił aż 47%. Elementy pogody, tj. prędkość i kierunek wiatru, temperatura, nasłonecznienie, opady i wilgotność powietrza, wywierają ogromny wpływ na koncentrację i rozprzestrzenianie się pyłku roślin w powietrzu. Rozwój pylników większości drzew naszej strefy klimatycznej rozpoczyna się późnym latem lub jesienią w roku poprzedzającym kwitnienie, czyli o potencjalnej liczbie ziaren pyłku w danym sezonie decydują również warunki meteorologiczne w roku poprzednim. Ponadto przy dużej różnorodności roślin w danym zbiorowisku kwitnienie i pylenie zachodzi w różnych miesiącach roku i o różnych porach dnia. Na występowanie obu tych zjawisk oddziałują takie czynniki, jak: nasłonecznienie, prądy konwekcyjne, wiatr i turbulencja. Dlatego też sezony pyłkowe cechują się tak dużą zmiennością.

ABSTRACT

Transporting of plant pollen in our climatic zone (temperate climate) depends mostly on wind. In Poland up to 22% of flowering plants are wind-pollinated. Strong winds and lack of insects in a particular location cause an increase in the number of plants pollinated by wind. This phenomenon was observed i.a. on Halligen islands at the North Sea where wind-pollinated plants comprised as much as 47% of the local flora. Weather conditions, i.e. wind direction and velocity, temperature, insolation, rainfall and air humidity affect greatly the concentration and spreading of plant pollen in the air. The development of anthers in the majority of trees of our climatic zone begins in late summer or autumn a year before flourishing, which means the potential number of pollen grains in a given season is also influenced by meteorological conditions from the previous year. Moreover, if a high variety of plants in a given community is present, flourishing and pollination occur in varying months and varying times of the day. The time of occurrence of both the phenomenons is affected by factors such as: insolation, convection currents, wind and turbulence. Therefore pollen seasons are characterised by such a great variability.

POPRZEDNIE NUMERY